غياث الدين منصور دشتكي شيرازي
مقدمه 58
تحفة الفتى في تفسير سورة هل أتى
مخالف از شهرها اخراج شدند . « 1 » وبدينترتيب بازار تهمت بىدينى ، تسنن ، مخالف بودن وپايبند شريعت نبودن متوجه بسيارى از علما وفضلا شد وحتى افرادى همچون مولى حسين اردبيلى الهى كه اولين كسى بود كه در بيان احكام وديدگاههاى شيعه به زبان فارسي قلم زده ودر مناقب أهل بيت وائمهء اثنى عشريه صاحب رساله بوده وعلاوة برآن آن شرحي مبسوط بر نهج البلاغة دارد ، به تهمت تسنن متهم گشت « 2 » كار شايعه وتهمت چندان رواج يافت كه در مواردى منجر به قتل علماى مخالف گشت . چنانكه در هرات عالمان ودانشمندانى چون أحمد بن يحيى بن سعد الدّين تفتازانى ( فرزند مسعود بن عمر تفتازانى ، أمير نظام الدّين عبد القادر سهندى ، سيّد غياث الدّين محمّد بن يوسف رازي ، قاضى صدر الدّين محمّد امامي وديگران كشته شدند وحتى أمير جمال الدّين محدث دشتكى با وجودي كه مردم را به متابعت أهل بيت ترغيب مىكرد در معرض قتل قرار گرفت . « 3 » گرچه اين أوضاع آشفته تنها منحصر به زمان صدارت محقق كركى نبود بلكه پيش از أو نيز سابقه داشت . انزواى سياسي وانتحال آثار سرانجام شعلهء آتش افروختهء حسادت وسعايت ، دامنگير صاحبان منصب صدارت نيز گشت وعلىرغم اينكه محقق كركى در بدو امر ، به منظور مشاركت با غياث الدّين در مقام صدارت به دربار خوانده شد ، ليكن با اعطاى فرمان شاه به وى : كه هركه را أو نصب كند ، منصوب است وهركه را عزل كند معزول است ودر اين عزل ونصب به سندى ديگر احتياج نيست . طبيعتا از قدرت اجرائي بيش از قدرت غياث الدّين بهرهمند شد . امّا اين امر در ابتدأ نتوانست بر دامن حكيمى فرزانه چون غياث الدّين منصور وفقيهى وارسته چون محقق كركى گرد كدورت بنشاند ودر ابتدأ بين اين دوعالم جليل القدر روابط خوبى برقرار بود وقرار گذاشتند از محضر يكديگر استفاده كنند ، يك هفته محقق كركى شرح تجريد قوشچى را نزد غياث الدّين بخواند وهفتهء ديگر ، غياث الدّين ،
--> ( 1 ) . روضات الجنّات ، محمّد باقر موسوى خوانسارى ، ص 361 . ( 2 ) . همان ، 2 / 319 و 320 . ( 3 ) . همان ، 1 / 342 .